Γιατί τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα είναι ο δρόμος προς την ανεξαρτησία; Με τις πρόσφατες εξελίξεις γύρω από τις ενέργειες των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν τις τελευταίες δέκα ημέρες, οι τιμές του πετρελαίου ανέβηκαν κατά +50%. Και μας υπενθύμισαν ξανά κάτι βασικό: όταν μειώνουμε τη ζήτηση πετρελαίου, μειώνουμε και τον κίνδυνο συγκρούσεων, ενώ παράλληλα ενισχύουμε την ενεργειακή ανεξαρτησία. Τα ηλεκτρικά οχήματα βοηθούν ουσιαστικά κάθε χώρα να πετύχει αυτόν τον στόχο. Και να προχωρήσει πιο γρήγορα προς μια πιο ασφαλή. Και αυτάρκη ενεργειακή πραγματικότητα.
Πριν από δέκα ημέρες, ο Ντόναλντ Τραμπ και οι ΗΠΑ, σε συνεργασία με το Ισραήλ, πραγματοποίησαν επίθεση κατά του Ιράν. Η επίθεση αυτή σκότωσε μέλη της ηγεσίας της χώρας και προκάλεσε χιλιάδες θανάτους αμάχων, ανάμεσά τους και εκατοντάδες μαθήτριες.
Σε απάντηση στις αδικαιολόγητες επιθέσεις, το Ιράν δήλωσε ότι θα κλείσει τα Στενά του Ορμούζ. Από εκεί περνά περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου. Και το πέρασμα βρίσκεται μόλις λίγα μίλια από τις ακτές του Ιράν. Έτσι, το Ιράν μπορεί εύκολα να εμποδίσει την κίνηση μεγάλων πετρελαιοφόρων.
Αφήνοντας στην άκρη οποιαδήποτε άποψη για την ηγεσία του Ιράν. Οι ενέργειες των ΗΠΑ και του Ισραήλ αποτελούν σε κάθε περίπτωση μια άδικη και απερίσκεπτη κλιμάκωση. Για αυτό ένα από τα βασικά οφέλη των ηλεκτρικών οχημάτων. Περιορίζουν τέτοιου είδους συγκρούσεις και τις επιπτώσεις αυτών των αναταράξεων για όλους.
Οι τιμές του πετρελαίου ανεβαίνουν απότομα
Οι επιθέσεις και το κλείσιμο των Στενών ανέβασαν τις τιμές του πετρελαίου πάνω από 50% μέσα στο Σαββατοκύριακο. Και τις έσπρωξαν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Στη συνέχεια, οι τιμές υποχώρησαν προς τα 90 δολάρια. ‘Ομως παραμένουν πολύ πάνω από τον μέσο όρο περίπου 60 δολαρίων της τελευταίας χρονιάς. Καθώς το Ισραήλ δηλώνει ότι θα συνεχίσει τη σύγκρουση.
Ακόμη και σε χώρες που δεν πέρνουν μεγάλο μέρος του πετρελαίου τους από τα Στενά του Ορμούζ. Οι τιμές έγιναν μεγάλες.
Όμως δεν μετρά μόνο η τιμή, αλλά και η διαθεσιμότητα. Αρκετές χώρες ενεργοποίησαν άμεσα σχέδια κρίσης. Επειδή ανησυχούν ότι η συνέχιση της σύγκρουσης θα αδειάσει τα αποθέματα πετρελαίου τους.
Αυτό ανησυχεί ιδιαίτερα τις ασιατικές χώρες που φέρνουν πετρέλαιο μέσω των Στενών. Χώρες που στηρίζουν σε μεγάλο βαθμό τον εφοδιασμό τους σε αυτή τη διαδρομή, όπως η Ιαπωνία. Που είναι με από τα χαμηλότερα ποσοστά διείσδυσης ηλεκτρικών οχημάτων παγκοσμίως.
Η Νέα Ζηλανδία θα μπορούσε επίσης να αντιμετωπίσει σοβαρό πρόβλημα, καθώς διαθέτει αποθέματα πετρελαίου που επαρκούν μόνο για λίγες εβδομάδες. Η χώρα διατηρούσε μέχρι πρόσφατα υψηλό μερίδιο αγοράς στα ηλεκτρικά οχήματα.’Ομως η τρέχουσα κυβέρνηση επέβαλε έναν τιμωρητικό φόρο στα EV. Έτσι, οι πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων έγινε μικρή και η εξάρτηση από το πετρέλαιο έγινε μεγάλη. Η Νέα Ζηλανδία θα μπορούσε να τροφοδοτεί μεγαλύτερο μέρος του στόλου οχημάτων της με άφθονη και φθηνή υδροηλεκτρική ενέργεια. Που παράγει εγχώρια, όμως τώρα εισπράττει την αβεβαιότητα που έσπειρε η συντηρητική κυβέρνηση. Καθώς επέμεινε στην εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Την ίδια στιγμή, η Κίνα θέλει επίσης τα Στενά για μεγάλο μέρος του πετρελαίου της. Παρ’ όλα αυτά, ενίσχυσε τα αποθέματά της τα τελευταία χρόνια και κράτησε τη ζήτηση πετρελαίου σε σταθερά επίπεδα. Χάρη στη γρήγορη ανάπτυξη των ηλεκτρικών οχημάτων, οπότε αντιμετωπίζει μικρότερο άμεσο κίνδυνο από άλλες ασιατικές χώρες.
Τα ηλεκτρικά οχήματα αποτελούν τον βασικότερο δρόμο προς την ενεργειακή ανεξαρτησία.
Οι μεταφορές καταναλώνουν το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου και πάνω από το μισό από αυτό μπαίνει στους κινητήρες περίπου 1,5 δισ. ιδιωτικών οχημάτων που κυκλοφορούν σήμερα.
Αυτό δημιουργεί υψηλή ζήτηση για έναν μη ανανεώσιμο πόρο. Παράλληλα, όταν το πετρέλαιο ταράζεται, οι τιμές και οι αγορές σχεδόν παντού ακολουθούν, γιατί ο κόσμος στηρίζεται υπερβολικά σε αυτόν τον έναν πόρο.
Άρα, για να μειώσουμε την κατανάλωση πετρελαίου, πρέπει να μειώσουμε τη χρήση του στις μεταφορές — και ειδικά στα ελαφρά επιβατικά οχήματα.
Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα το πετυχαίνουν αυτό, γιατί δεν χρειάζονται πετρέλαιο για να κινηθούν. Αντίθετα, τα ηλεκτρικά οχήματα χρησιμοποιούν ρεύμα, και κάθε χώρα μπορεί να το παράγει αξιοποιώντας τους δικούς της πόρους — αιολικά, ηλιακά, υδροηλεκτρικά, πυρηνική ενέργεια ή άλλες πηγές. Έτσι, οι χώρες ενισχύουν την αυτάρκεια και την ευελιξία τους και περιορίζουν τη δυνατότητα των καρτέλ να εκμεταλλεύονται την ισχύ τους.
Οι πόροι που χρειάζονται τα ηλεκτρικά οχήματα δεν εντείνουν τις παγκόσμιες συγκρούσεις όπως το πετρέλαιο. Κάθε αυτοκίνητο χρειάζεται πολύ μικρότερες ποσότητες, οι πόροι αυτοί κατανέμονται πιο ισόρροπα σε πολλές περιοχές του κόσμου και η βιομηχανία τους ανακυκλώνει αντί να τους καίει.
Επιπλέον, μπορούμε να εφαρμόσουμε την ίδια τεχνολογία ηλεκτροκίνησης και στις εμπορευματικές μεταφορές και στις δημόσιες συγκοινωνίες, μειώνοντας και αυτά τα κομμάτια της κατανάλωσης πετρελαίου.
Χρειάζεται να υιοθετήσουμε όλες αυτές τις λύσεις όσο πιο γρήγορα γίνεται. Έτσι, μειώνουμε την ανάγκη για πετρέλαιο σε ένα μικρό κλάσμα σε σχέση με ένα παραδοσιακό όχημα βενζίνης (δεδομένου ότι όλα τα πλαστικά αντιστοιχούν περίπου στο 2–3% της χρήσης πετρελαίου).
Τα ηλεκτρικά οχήματα δεν αποτελούν σε καμία περίπτωση τη μοναδική λύση για τη μείωση της εξάρτησης από το πετρέλαιο· αποτελούν όμως τη μεγαλύτερη. Οι πολίτες χρησιμοποιούν πετρέλαιο και για θέρμανση κατοικιών, ενώ οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής καίνε μεθάνιο (φυσικό αέριο) για να παράγουν ρεύμα.
Το πετρέλαιο δεν βλάπτει μόνο την υγεία σου· προκαλεί και συγκρούσεις.
Αυτή η σύγκρουση μας υπενθυμίζει για άλλη μια φορά ότι η καύση πετρελαίου ευθύνεται για πολλά κοινωνικά δεινά, πέρα από την προφανή βλαβερή ατμοσφαιρική ρύπανση και την κλιματική αλλαγή.
Το συνειδητοποιήσαμε ξανά πριν από μόλις δύο μήνες, με τις αδικαιολόγητες ενέργειες των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, και το βλέπουμε πάλι τώρα.
Από τη στιγμή που το πετρέλαιο έγινε τόσο σημαντικό καύσιμο για τις μεταφορές, τροφοδότησε και παγκόσμιες συγκρούσεις.
Και η σημερινή σύγκρουση ανάμεσα στη Ρωσία και την Ευρώπη έχει σχέση με το πετρέλαιο. Όταν η Ρωσία προσάρτησε την Κριμαία το 2015, η διεθνής κοινότητα κράτησε ήπια στάση. Κυρίως επειδή η Ευρώπη στηριζόταν στο ρωσικό φυσικό αέριο και πετρέλαιο. Μετά από αυτή τη «δοκιμή», η Ρωσία πήρε θάρρος και προχώρησε σε ευρύτερη εισβολή στην Ουκρανία. Τότε η Ευρώπη προσπάθησε να μειώσει γρήγορα την εξάρτησή της από το ρωσικό πετρέλαιο και αέριο και προκάλεσε αυξήσεις στις τιμές ενέργειας σε όλο το μπλοκ. Η Ευρώπη θα απέφευγε μεγάλο μέρος αυτού του κόστους αν είχε προχωρήσει νωρίτερα στον εξηλεκτρισμό.
Οι πετρελαϊκές εταιρείες συχνά στηρίζουν με το βάρος τους υποθέσεις που βλάπτουν την ανθρωπότητα και, στην καλύτερη περίπτωση, η συγκέντρωση πολιτικής και οικονομικής ισχύος σε έναν μόνο κλάδο δεν βοηθά να διαμορφώσουμε μια πιο πλουραλιστική κοινωνία.
Γι’ αυτό γίνεται ξεκάθαρο ότι ο εθισμός σε αυτόν τον πόρο πρέπει να σταματήσει — και μάλιστα όσο το δυνατόν πιο γρήγορα — και ότι μια τέτοια αλλαγή θα μειώσει τις συγκρούσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, τα ηλεκτρικά οχήματα έχουν ήδη δείξει ότι αποτελούν την απάντηση.
Το πετρέλαιο πλησιάζει ήδη στο ανώτατο σημείο του (την κορύφωσή του).
Τα ηλεκτρικά οχήματα αυξάνονται και ρίχνουν ήδη την κατανάλωση πετρελαίου στις ΗΠΑ.
Η κατανάλωση πετρελαίου στις ΗΠΑ άγγιξε την κορυφή της το 2019, υποχώρησε αισθητά το 2020 και από τότε παραμένει κάτω από το επίπεδο-ρεκόρ του 2019. Ίσως ανέβει λίγο ακόμη λόγω πολιτικών επιλογών των Ρεπουμπλικανών, όμως όλα δείχνουν ότι οι ΗΠΑ ήδη μπήκαν σε φάση μακροπρόθεσμης πτώσης. Η σταθερή άνοδος των πωλήσεων ηλεκτρικών οχημάτων και η διάδοση τεχνολογιών που περιορίζουν τη χρήση πετρελαίου, όπως οι αντλίες θερμότητας στη θέρμανση κατοικιών, σπρώχνουν αυτή την τάση προς τα κάτω.
Το ίδιο ισχύει και παγκοσμίως: η Νορβηγία έχει ήδη περάσει την κορύφωση της ζήτησης πετρελαίου, η Κίνα περνά την κορύφωση περίπου αυτή την περίοδο, και ολόκληρος ο πλανήτης θα περάσει την κορύφωση της ζήτησης έως το τέλος αυτής της δεκαετίας. Η πρόοδος της τεχνολογίας και η βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας οδηγούν αναπόφευκτα σε μακροπρόθεσμη μείωση της κατανάλωσης πετρελαίου.
Αυτό έχει οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές πετρελαίου. Σε μια παγκόσμια αγορά πετρελαίου με υψηλή μόχλευση, ακόμη και μια μικρή πτώση στη ζήτηση μπορεί να ρίξει σημαντικά τις τιμές. Η ανάπτυξη των ηλεκτρικών οχημάτων έχει πιέσει τις τιμές πετρελαίου προς τα κάτω σε βάθος χρόνου, ανεξάρτητα από την άνοδο της τελευταίας εβδομάδας.
Και επειδή το πετρέλαιο αποτελεί παγκόσμιο εμπόρευμα, η λύση δεν αφορά μόνο τις χώρες που προκαλούν προβλήματα ή τις χώρες που τα υφίστανται. Όταν μια χώρα αντικαθιστά τις υποδομές βενζίνης, περιορίζει την ισχύ των καρτέλ να εκμεταλλεύονται άλλους. Έτσι, εσύ (ή πιο συγκεκριμένα, η κυβέρνηση που σε εκπροσωπεί) μπορείς να χτυπήσεις αυτή τη νοοτροπία, όπου κι αν βρίσκεσαι.
Άρα, αν θέλεις μια λύση για ακόμη μία παράλογη διαταραχή στο πετρέλαιο που ξεκίνησε ο «δικτάτορας των ΗΠΑ» Ντόναλντ Τραμπ, μπορείς να τη βρεις ήδη στο πάρκινγκ του σπιτιού σου.
